 ازآنجائي كه كتاب يكي از مهمترين ابزارهاي فرهنگي است و در طول قرنهاي
متمادي همواره عاملي مهم درتضمين رشد و پويايي جوامع بشري بوده است با رشد روزن افزون رسانه ها و ابزارهاي پيشرفته ديگر، همچنان جايگاه خاص خود را حفظ كرده است. ميزان توجه به كتاب و كتابخواني، نشانگر رشد فرهنگي و ملي هركشوراست وبالا بودن تعداد كتابهاي منتشرشده ،كتابخانه ها وكتابخوانها خود دليل محكمي براي رشد و توسعه هر كشور محسوب مي شود. مي توان به جرات بيان داشت براي مقابله با بي توجهي به امركتاب وكتابخواني كه يك بيماري فرهنگي است ابزارهاي گوناگوني وجود دارد وازهمه مهمتر آگاهي والدين و مربيان و معلمين عزيز كشوربه نقش و اهميت كتاب در زندگي فردي واجتماعي انسان وآگاهي هر چه بيشتر آنان جهت تقويت روحيه عادت به مطالعه و كتابخواني در كودكان و نوجوانان است و براي دست يابي به اين مهم بايد شرايط وموقعيت هاي مختلف را بخوبي شناخت و راه و روشي را درپيش گرفت كه تضمين كننده موفقيت بيش از بيش اين عزيزان باشد، چرا كه كودكان و نوجوانان هميشه به عنوان به عظيمترين سرمايه هاوذخايرمعنوي كشور محسوب مي شوند. امروزكتاب وعلم آموزي ، نه تنها يك وظيفه ملي كه يك واجب ديني است. مقام معظم رهبري قال امير المومنين علي( ع ): «الكتب بساتين العلماء»: كتابها، بوستانهاي دانشمندان است. وچه نيكوسخني است ازامام علي(ع) كه كتابها بوستان دانشمندان است. چراكه براي راه يابي به بوستان معرفت بايدتلاش وكوشش كردوراهي صحيح براي ورود به اين بوستان يافت، واين ميسرنمي شود جز با كوشش و جديت بزرگترها جهت تشويق كودكان به امر مطالعه و كتابخواني. انسان موجودي كمال گر است و باسكون وسكوت سازگاري ندارد و همواره به دنبال راهي است كه يك قدم پيش گذارد و گره اي از مشكلات خود بگشايد ، بنابر اين براي مقابله با مشكلات وپيشرفت در عرصه هاي زندگي مي بايست با گذشته و آينده ارتباط برقراركند. كتاب ومطالعه عامل مهمي براي شناخت ورشد ديني، فرهنگي، اخلاقي واجتماعي انسان است وباكتاب خوب، انسان خوب ساخته مي شود و رشد مي كند و براي حركت آماده مي شود ومطالعه كتاب، انسانهارابر مرزهاي علم ودانش نزديك مي كندو او را به سر منزل معرفت و آگاهي سوق مي دهد. كتاب دروازه اي به سوي جهان گسترده دانش ومعرفت است وكتاب خوب يكي از ابزارهاي كمال بشري است. همه دستاوردهاي بشردرسراسرعمرجهان تا آنجا كه قابل كتابت بوده است، در ميان نوشته هايي است كه انسانها پديد آورده اندودر مجموعه بي نظيرآموزش هاي آسماني ودرسهاي پيامبران به بشرودانشها و شناختهايي است كه سعادت بشر بدون آگاهي از آن امكان پذير نيست. مطالعه و كتابخواني كودكان ونوجوان براي آمادگي جهت زندگي آينده به علم وآگاهي در زمينه هاي گوناگون نياز دارندو و مطالعه كتاب اين امكان را به آنان مي دهد كه سياهي جهل و ناداني را از خود دور كنند و به سوي سعادت و خوشبختي قدم بر دارند. آنان در هر زمينه اي كه نياز به اطاعت داشته باشند مي توانند از كتاب بهره گيرند و هر چه بيشتر مطالعه كنند نيزآگاهي زيادتري برخوردارمي شوند ودرزندگي آينده شان تاثيرات مثبت و موثري نيز مي گذارد. با طرح سوال زيربه اهميت مطالعه نزد كودكان اشاره مي كنيم. ـ مطالعه راهي براي پيشرفت تحصيلي كودكان است ـ تقويت روحيه ديني وپاسخ به سوالات مذهبي آنان است ـ عادت به مطالعه دردوران كودكي پايدارتراست ـ مطالعه زمينه اي براي تفكر وپرورش خلاقيت كودكان است. ـ مطالعه راهي براي آشنايي با مسائل روز است. ـ مطالعه پيوند انديشه خواننده با نويسنده و همچنين پيوند با علم دانشمندان و خردمندلان است. ـ مطالعه زمينه اي براي پند آموزي از تجارب ديگران است. ـ مطالعه راهي براي گسترش افقهاي ذهني كودكان و نوجوانان و شناخت الگوهاي مناسب است. ـ مطالعه راهي براي آموزش غير مستقيم راه و رسم زندگي به مخاطبان است. ـ مطالعه راهي براي غني سازي اوقات فراغت است. ـ مطالعه راهي براي تقويت توانايي مخاطبان جهت نيازها و خواسته هاي دروني است. يكي ازعوامل مهم در سرعت بخشيدن به خواندن و مطالعه كودكان تلويزيون است. بچه هايي كه از كودكي تلويزيون تماشا مي كنند به وسيله آن حرف هاي بزرگسالان را مي شنوند و بيشتر وقتها برنامه هاي بزرگسالان را مي بينند و چون بچه ها در سن قبل از مدرسه تا 5 ساعت در هفته تلويزيون تماشا مي كنند اين خود دليلي براي خواندن كلماتي است كه روي صفحه تلويزيون مي بينند. پاسخ دهي به سوالات كودكان توسط بزرگترها آنان را ازتفكر باز مي دارند به همين جهت معرفي انواع لغت نامه ها مي توانند آنان را در رسيدن به معني لغت مورد نظرياري كنند، البته به شرط اينكه راه درست استفاده از لغت نامه ها را به آنان بياموزيم. وقتي در مورديك سوال پاسخي كوتاه و مختصر و فوري نياز است، يك سالنامه يا لغت نامه كافي است ، اما اگرپاسخي جامعتر و كاملتري احتياج باشد ، دايره المعارف خيلي بهتر خواهد بود . اين موضوع مي تواند وسيله اي براي مطالعه بيشتر باشد. راههاي موثر در تشويق كودكان و نوجوانان با توجه به اهميت مطالعه در زندگي انسانها بخصوص كودكان و نوجوانان مي بايست با ايجاد و فراهم سازي امكانات و شرايط لازم ، آنها را در امر مطالعه تشويق كرد و به جرات مي توان گفت اولين و موثرترين الگو براي آنان مطالعه والدين در منزل و در ساعات فراغـت است چرا كه آنان شاهد استفاده بهينه و درست والدين مي باشند. شناسايي موضوع مورد علاقه كودكان در مطالعه و فراهم سازي كتابهاي مناسب جهت مورد علاقه عضويت آنان در كتابخانه هاي نزديك منزل - مدرسه – كانون – مسجد و ... معرفي كتابهاي گوناگون به شيوه هاي مختلف از جمله نشريه ديواري، قصه گويي، نقد كتاب، مسابقه، بازي و سرگرمي، شعر خواني و ... بازديد از كتابخانه هاي سيار ،كتابخانه مرجع ، انتشارات ، چاپخانه ها و... معرفي نويسندگان و شاعران كودك و نوجوان و دعوت از آنها جهت پاسخ به سوالات تشويق و ترغيب آنها به خريد كتابهاي مورد علاقه و تشكيل و راه اندازي كتابخانه در منزل تشويق واهدا لوح به كودكان كتابخوان اجراي مسابقات كتابخواني به روشهاي گوناگون منظور كردن مطالعه خارج از درسي به عنوان بخشي از تكليف شب ازكتاب به عنوان هديه در مسابقات استفاده شود راه اندازي نمايشگاه از تازه هاي كتاب و تخفيف ويژه جهت خريد خلاصه نويسي كتابها توسط كودكان معرفي كتابهاي موفق و برگزيده سال معرفي و اهميت دادن به مجلات ويژه كودكان مصور سازي و كتاب سازي توسط مخاطبان تهيه كارتهاي هفتگي و نوشتن ميزان مطالعه و عضويت در كتابخانه ها ازديگر نكات قابل توجه در تشويق كودكان به مطالعه مي توان به فراهم كردن زمينه اي مناسب براي خواندن كتابهاي شعر و داستان توسط گروه نوجوان براي گروه سني كودك اشاره كرد. كتاب، معلمي است كه بدون عصا و تازيانه ما را تربيت مي كند. «دانشمند انگليسي» |